Wystawa "Obecność muzyki Oliviera Messiaena w Polsce" w 110. rocznicę urodzin kompozytora

Termin: 11.12.2018 - 25.01.2019
Miejsce: Biblioteka Jagiellońska, sala wystawowa, wejście od ul. Oleandry 3, Kraków, pon. 10-17; wt.-pt. 10-15
Organizator: Biblioteka Jagiellońska

Messiaen w Bibliotece Jagiellońskiej

Wernisaż: 10.12.2018, godz. 18.00wstęp wolny Zaproszenie  Program wernisażu

Niezwykła muzyka Oliviera Messiaena nasycona wiarą i wypełniona głosami ptaków wkroczyła do Polski po wojnie. Najpierw o wyróżniającej się indywidualności Messiaena zaczęli pisać ci, którzy słyszeli jego pełne ekspresji utwory w Paryżu. Pisarka H. Malewska pierwsza na łamach "Znaku" w 1945 roku wymieniła słynny dzisiaj na świecie tytuł Kwartetu na koniec Czasu. Po jego premierze w  Stalagu VIII A w Görlitz w 1941 roku w jenieckiej gazetce "Le Lumignon" napisano, że w obozie zrodziło się arcydzieło. Dopiero niedawno dowiedzieliśmy się, o rewelacyjnych faktach, że w przetrwaniu obozowej katorgi oraz przy stworzeniu warunków umożliwiających Messiaenowi komponowanie dopomagali polscy jeńcy z Krakowa. Byli tam literat Z. Nardelli (po wojnie pierwszy dyrektor programowy Rozgłośni Krakowskiej PR), malarz J. Świderski, karykaturzysta T. Łakomski oraz miłośnik astronomii A. Śliwiński. Pierwszy utwór symfoniczny Zapomniane ofiary Messiaena na polskie estrady wprowadził B. Wodiczko, dyrygując jego premierą w Filharmonii Krakowskiej w 1953 roku.

Wszystkie te pasjonujące miłośnika muzyki i historyka fakty oraz kilka innych zupełnie nieznanych przedstawionych będzie na wystawie "Obecność muzyki Oliviera Messiaena w Polsce", wernisaż odbędzie się 10 grudnia o godzinie 18.00, w Sali Wystawowej Biblioteki Jagiellońskiej (wejście od ul Oleandry 3), w wieczór 110. rocznicy urodzin w Awinionie francuskiego mistrza. Na wystawie, której kustoszem jest krakowski muzykolog Jerzy Stankiewicz, zgromadzone będą oryginały listów i pism Messiaena kierowanych do adresatów polskich, a także partytury i dokumenty polskich studentów z klasy kompozycji Messiaena w Konserwatorium Paryskim oraz partytury muzyczne, nagrania, płyty LP i CD, programy koncertów, afisze i plakaty oraz publikacje muzykologiczne. Wszystkie eksponaty świadczą o intensywnej obecności tego wielkiego klasyka muzyki XX w. w polskim życiu muzycznym i zapotrzebowaniu na jego uduchowioną muzykę.

Kwerendy i przygotowania do wystawy wzbudziły duże zainteresowanie i wielu wykonawców, kompozytorów i miłośników muzyki Messiaena zapowiedziało przybycie na wernisaż. Wystawione będą także obrazy krakowskich malarzy, dla których jego muzyka jest silnym źródłem inspiracji: J. Kraupe-Świderskiej i P. Kmiecia. Po komentowanym zwiedzaniu wystawy rozpocznie się koncert "Olivier Messiaen i kompozytorzy Krakowa – K. Penderecki, Z. Bujarski i M. Stachowski". Do największych wydarzeń będzie należeć polska premiera utworu Pokrzewka wędrowniczka, zrekonstruowanego pośmiertnie ze szkiców kompozytora, który wykona pianista A. Tatarski z Akademii Muzycznej w Poznaniu. (JSt)

 

Wydarzenia towarzyszące

Poniedziałki z Olivierem Messiaenem

Spotkania i projekcje dokumentów muzycznych towarzyszących wystawie prowadzi Jerzy Stankiewicz

Sala konferencyjna Biblioteki Jagiellońskiej

  • 7 stycznia 2018, godz. 17.00

Urok niemożliwości (tytuł oryg. Le Charme des impossibilités),

reż. N. Buenaventura Vidal, prod. Les Films du Rat, Institut National Audiovisuel, Francja 2006. Wersja oryg. w językach: francuskim, niemieckim i polskim, przekł. i lektor Jerzy Stankiewicz, czas trwania 1:15’

Oparta na dokumentach, badaniach i świadectwach jeńców wnikliwa rekonstrukcja hipotez dotyczących powstania Kwartetu na koniec Czasu w nazistowskim Stalagu VIII A Görlitz. Głównym sprawcą i świadkiem wydarzeń jest polski jeniec Zdzisław Nardelli (po wojnie dyrektor programowy Rozgłośni Krakowskiej PR). Muzycy zastanawiają się nad stanem instrumentów, które służyły do wykonania utworu Messiaena w warunkach obozu jenieckiego. W koncertowym odtworzeniu wykonania arcydzieła O. Messiaena biorą udział wybitni muzycy francuscy: skrzypek Régis Pasquier, klarnecista Paul Meyer, wiolonczelista Roland Pidoux i pianista François-René Duchâble.

  • 14 stycznia 2019, godz. 17.00

Spotkanie z dyrektorem prof. Antonim Witem, Honorowym Dyrygentem Filharmonii Krakowskiej, jednym z najwybitniejszych wykonawców dzieł O. Messiaena, wykonywanych na koncertach w Polsce i nagranych na nagrodzonych płytach wytwórni Jade i Naxos, z odtworzeniem fragmentów nagrań. Na zamknięcie lampka wina.

  • 21 stycznia 2019, godz. 17.00

Symfonia Gwiazd (Symphonie astrale) Jana Oleszkowicza komponowana podczas studiów w klasie prof. O. Messiaena w Konserwatorium Paryskim (1977-80). Nagranie video z prawykonania utworu w Sali Gaveau w Paryżu w 1980, udostępnione dzięki uprzejmości kompozytora. Czas trwania 15’

Festiwal Muzyki Oliviera Messiaena w Filharmonii Krakowskiej – prezentacja reportażu TVP, reż. Grzegorza Michalskiego (1989) – przypomnienie pierwszego festiwalu Messiaena w Polsce. Fragmenty wykonań największych jego dzieł z udziałem znakomitych wykonawców francuskich i polskich. Czas trwania 55’

Data opublikowania: 29.11.2018
Osoba publikująca: Mirosław Kubic